Cola tartışmasında Sayın İlhan Selçuk'un çıkışını, dikkat çekici buluyorum. Türkiye ulus ötesi şirketlerin küresel saldırılarına karşı ilgili her alanda ulusal bir politika ve strateji geliştirebilecek mi? Şirketlerimiz belli bir pazar büyüklüğüne ulaştığında ulus ötesi şirketler tarafından yutulacak mı? İlaç sektörüyle yakından ilgilendiğim için söylüyorum, Türk ilaç şirketleri birer birer teslim bayrağını çekiyor, yani ulus ötesi ilaç şirketlerince yutuluyor. Daha yedinci yüzyılda yoğurdu icat etmiş olan Türklerin yoğurdunu Danone'lere kaptırması ne kadar hüzün verici. Birkaç gün önce bir haber okudum, şişelenmiş su pazarında gayet başarılı giden Erikli'yi Nestle yutuvermiş. Suyumuzu bile Nestle'lere Danone'lere kaptırmak küresel alın yazgımız mı? Danone ile ortak olan Sabancı, Shell ile ortak olan Koç, şimdi bunlar yerli mi yaban cı mı? Kazanan kim? Erol Manisalı Hocanın sıkça kullandığı biçimde ulus ötesi dev tekeller ve içimizdeki Danimarkalılar mı? Kaybeden kim, küçük bir azınlık dışındaki büyük çoğunluk mu? Yani Türkiye mi? ** Sayın İlhan Selçuk'un TÜPRAŞ'ın Koç-Shell ortaklığına satışında satışı idari yargı kararıyla durduran ve sendikal alanda sağladığı somut başarılarla dikkat çeken Petrol-İş Sendikası'na yönelik yazılarına katılmıyorum.. Petrol -İş bu alanda KİGEM gibi çok başarılı bir hukuki mücadele yürütüyor. Arap sermayesine gideceğine Koç-Shell ortaklığına gitsin yaklaşımı kırk katır mı kırk satır mı sözünü çağrıştırıyor.. Eninde sonunda (muhtemelen de başında) bu satışta ipler Koç'un değil Shell'in elinde olacak. TÜPRAŞ'ın kamu mülkiyeti altında varlığını sürdürmesini savunmanın, bunun için mücadele etmenin daha tutarlı bir yaklaşım olduğunu düşünüyorum. Nasılsa kaybedilecek bari buna razı olalım denmemeli... ** Coca Cola ve Pepsi Cola ulusötesi tekellerin önde gelen örneklerinden biri. Yalnızca pazarınızı ele geçirmiyorlar kuşkusuz, kültürünüzü, yaşama bakışınızı, herşeyinizi değiştiriyorlar. Bu küresel güç odaklarına karşı nasıl bir direniş geliştirilebilir? İşte Hindistan çok heyecan verici bir adım attı bu konuda. Daha önce de Hindistan, Güney Afrika, Brezilya gibi ülkeler kâr hırsıyla gözü dönmüş ilaç şirketlerini verdikleri mükemmel bir hukuku mücadelesiyle dize getirdiler. AIDS ilacı üreten ulus ötesi ilaç devleri, fikri mülkiyet haklarının (patent haklarının) korunması bahanesiyle çoğu yoksul Afrika kıtasında ölüm kalım arasında kolan vuran milyonlarca AIDS hastasının (AIDS'lı milyonlarca bebeğin, çocuğun bile) ölümüne güzel aldırmazlıkla seyirci kalınmasının doğal bir durum olduğunu savundular. Fikri mülkiyet hakları mı gerçek insan hakları mı? ikileminde başta Hindistan, Güney Afrika, Brezilya gibi ülkelerin cesaretli girişimiyle insan haklarının fikri mülkiyet haklarının önünde olduğu dosta düşmana gösterildi. Hetero-India adlı Hint ilaç şirketi hasta başı yıllık tedavi maliyetini 15 bin dolardan 200 dolara düşürdü, çatır çatır ürettiği jenerik AIDS ilaçlarıyla.Benzer bir durum Kuş Gribi salgını riskinde Oseltamivir (Tamiflu) adlı ilacın ucuz jeneriğinin yine bir Hint firması tarafından sentezlenmesiyle gözler önüne serildi. ** Şimdi Hindistan Coca Cola ve Pepsi'nin ürettiği içeceklerde yüksek oranda böcek zehiri bulunduğu gerekçesiyle soruşturma başlattı. Hint yetkililer Atlanta'da bir çelik kasada saklanan Coca Cola'nın formulünün ülkelerindeki gıda güvenliğinin sağlanması için kendilerine verilmesini istiyor.. Hindistan'ın bu cüretkar girişime inanması zor, ama göze alırsanız böyle bir mücadeleyi başlatabiliyorsunuz. Bunun için Hindistan gibi ulusal politika ve stratejilerinizin olması gerekiyor, küresel dalgalar karşısında rotasız, okyanusta ceviz kabuğu misali oradan oraya savruluyorsanız bunu yapamazsınız hiç kuşkusuz, muhtemelen aklınızdan bile geçiremezsiniz.. Oysa ki Hindistan'ın Cola konusunda yaptığı gayet doğal bir tepki. Tersi bir durum olsaydı, ABD, AB ülkeleri Hint firmasının ürettiği ürünün formulünün açıklanmasını dayatmayacaklar mıydı? Bu olay Sayın İlhan Selçuk'un başlattığı Cola Turka- Coca Cola/Pepsi Kola tartışmasına farklı bir boyut katıyor sanırım. Saygılarımla Ali Rıza Üçer |