Yorum : 37 yıllık ömrüne bin yıllık savaşımı sığdıran önder Patrice Lumumba
Patrice Lumumba, 60'lı yıllarda Türkiye'de büyük sempati toplamıştı.
Lumumba, gençliğini ülkesinin bağımsızlığına adamıştı. Yüzyıllardır sömürülen ve ağır baskı altında tutulan Kongo halkını bilinçlendirebilmek için posta memurluğu, bira satış elemanlığı yaparken, bir yandan da direniş örgütlüyordu. Çeşitli grupları bir cephede topladığında arkadaşı ile birlikte sömürge yönetimince tutuklandı. Ağır işkencelerden geçirildi. Halk ayaklanınca serbest bırakmak zorunda kaldılar. Belçika sömürgesi Kongo'ya sınırlı bağımsızlık tanıdılar. Lumumba başbakan oldu, bir yandan ülkesinin kalkınma planlarını hazırlarken ve eğitim seferberliğini sürdürüyor, bir yandan da tam bağımsızlık isteğini yükseltiyordu. Bu arada elmas madenlerinin sahibi Maurice Tempelsman, CIA Kinşasa istasyon şefi Devlin'i işe alarak örtü sağladı..
ABD ve Avrupalılar, yönlendirdikleri grupları beyazların çiftliklerine, evlerine saldırtmaya başladılar.Bir yandan da bağımsız Kongo yönetiminin iç güvenliği sağlayamadığını ileri sürüyorlardı. Genellikle sömürge dönemindeki askerlerden oluşan orduyu kışkırttılar. Bu arada CIA istasyon şefi Devlin, ABD elçisinin gözetiminde askerleri eğitmeye başlamıştı. Devlin, ordunun komutanı Mobutu Sese Seko'yu elde etmişti. Mobutu, Başbakan Patrice Lumumba'nın şiddeti bastırma emirlerini yerine getirmiyordu.
Çaresiz kalan iki aylık başbakan Lumumba, Sovyetler Birliği'nden yardım istemeye zorlandı. Amerikan medyası Lumumba'nın ruh sağlığının bozuk bir komünist olduğunu yaymaya başladı. Herşey darbe için hazırdı.
ABD başkanı Eisonhower'ın başkanlık ettiği ABD Milli Güvenlik Konseyi kararıyla ve CIA Direktörü Allen Welsh Dulles'ın talimatıyla Lumumba'yı yakaladılar. Lumuba ağır işkencelerden sonra, Belçika ve Amerikalı görevlilerin gözetiminde arkadaşıyla birlikte orman içinde kurşuna dizildi. Ölü vücutlar parçalanıp, bidonlarda yakılarak yok edildi.
Birleşik Afrika'nın bağımsızlığını savunan Patrice Lumumba'nın 37 yıllık ömrü boşa gitmedi. Afrika'da bağımsızlık ateşi yanmaya devam etti.
ABD ve Avrupa'nın Afrika üstüne oyunları ve silahlı saldırıları sürerken, ünlü Elmas madencisi Maurice Tempelsman da, bir çok benzeri operatörler gibi ABD demokrasi ihracat işine katıldı ve ABD Demokrat Partisi'nin uzantısı National Democracy Institute (NDI)'nin yöneticileri arasında yerini aldı.
Mobutu ise diktatörlüğünü ABD yardımlarıyla sürdürdü.
Yıllar sonra açılan soruşturmalar bu cinayeti ortaya çıkardı.
Belgesel nitelikte yapılan ve soluk soluğa izlenebilecek denli akıcı sinema filmi, 2001 yılında Türkiye'ye geldi. Başka ülkelerde büyük ilgiyle karşılan bu film, Türkiye medyasında yer bulamadı. Bu yüzden izleyicisi de yok denecek denli az oldu.
M. Ekin